[Nawaaye Afghanistan] "پيشگامي پاکستان براي مصالحه با طالبان؛ تلاش براي بهره برداري"

اسرائیل/ امریکا/ انگلیس/پاکستان /سیاستهای دوگانه/ بازیهای پشت پرده

"پيشگامي پاکستان براي مصالحه با طالبان؛ تلاش براي بهره برداري"

چهار شنبه 3 فوريه 2010
par آزادمنش
popularité : 2%

Sur le Web "پيشگامي پاکستان براي مصالحه با طالبان؛ تلاش براي بهره برداري"

چهارشنبه ۱۴ دلو ۱۳۸۸ خورشيدی برابر با ۳ فبروری ۲۰۱۰ ميلادی

افغانستان در راستاي مصالحه با طالبان، اين⁮بار پاکستان نيز علاقمندي نشان داده و مقام⁮هاي پاکستاني گفته اند که مذاکره با طالبان را ابتدا بايد پاکستان شروع کند.

به باور تحليلگران، پاکستان همان⁮گونه که در تجهيز و تمويل طالبان نقش اساسي دارد، در حل مشکل طالبان نيز مي⁮تواند چنين نقشي داشته باشد. زيرا، به تعبير عمر شريفي، کارشناس مسايل منطقه⁮اي اگر عربستان "دروازه⁮ي" گفتگو با طالبان تعبير مي⁮شود، پاکستان مي⁮تواند "کليد" آن باشد.

باوجود انتقادهاي زياد از پاکستان به دليل تجهيز و تمويل طالبان، اظهارات مقام⁮هاي پاکستان تازه⁮ترين نشانه⁮هاي اقدام پاکستان در پذيرفتن نقش تاثيرگذارش بر طالبان و مصالحه با اين گروه قلمداد مي⁮شود.

به باور تحليل⁮گران، پاکستان به طالبان به عنوان يک سرمايه⁮ي استراتژيک مي⁮نگرد و از اين جهت است که تلاش⁮ها و مبارزه با طالبان در افغانستان به تنهايي نتيجه⁮بخش نيست.

عمرشریفی، کارشناس مسایل منطقه

با اين هم، اظهارات مقام⁮هاي پاکستاني همواره در افغانستان به ديده⁮ي شک و ترديد نگريسته مي⁮شود. زيرا براي آگاهان افغانستان اين نکته مسلم است که پاکستان، طالبان را وسيله⁮اي براي اعمال سياست⁮هاي خود و جلوگيري از شکل⁮گيري يک حکومت مقتدر در افغانستان مي⁮بيند.

اما چه چيزي باعث شده است که پاکستان اين بار از پيشگامي خود در مصالحه با طالبان صحبت کند؟

عمر شريفي، پژوهشگر و تحليلگر مسايل منطقه⁮اي در گفتگويي با صداي آلمان مي⁮گويد: "امروز سروصداي خروج از افغانستان مطرح است، يک. و بعضي کسان در داخل پاکستان، مخصوصا در داخل ارتش پاکستان به اين فکر افتاده اند که خروج [پيش از وقت] قواي غرب از افغانستان، مطمينا يک اغتشاش بسيار بزرگي را به وجود خواهد آورد، يک بحران را ايجاد مي⁮کند؛ و اين بحران مطمينا تاثير زياد بر پاکستان خواهد داشت".

اين تلاش⁮ها در حالي است که افکار عمومي کشورهاي عضو ناتو به صورت کل عليه جنگ در افغانستان است و ظاهرا مصالحه با طالبان، موثرترين راه⁮حل پنداشته مي⁮شود، همان⁮طور که در کنفرانس لندن، اين مساله مورد تاييد جامعه جهاني نيز قرار گرفت.

اين نکته نيز تاثيري در تلاش⁮هاي پاکستان براي سهم⁮گيري در مصالحه با طالبان مي⁮تواند داشته باشد.

شريفي مي⁮گويد: "خروج قواي بين المللي، اين⁮طور تصور مي⁮شود، که ممکن است کدام خلايي را ايجاد کند. بنابراين، پاکستان فکر مي⁮کند، پيشنهاد پاکستان به خاطر اين که بايد دست بالاتر در گفتگو با طالبان داشته باشد يا از طريق پاکستان با طالبان گفتگو شود، بيشتر به اين (دليل) است که پاکستان فکر مي⁮کند در صورت خروج نيروهاي بين⁮المللي، از خلا استفاده کرده، بيشترين بهره برداري را بکنند".

وضعيت داخلي افغانستان به گونه⁮اي است که هر کشور مي⁮تواند در حل مشکل⁮ها، نقش و تاثيرگزاري دارند. در اين ميان، هراس پاکستان همواره شکل⁮گيري يک دولت مقتدر و نيز استفاده دشمن سنتي اين کشور، هندوستان از افغانستان بوده است؛ چنان⁮چه اين نکته نيز به نحوي مطرح شده است که جنگ در افغانستان، جنگي ميان پاکستان و هندوستان است.

بنابراين، به باور شريفي، شکننده بودن اوضاع پاکستان و نيز فشاري که طالبان پاکستاني بر اين کشور وارد مي⁮کند، در کنار اين که ممکن است ديگر کشورهاي منطقه⁮اي نقش بيشتري در افغانستان بازي کنند، پاکستان را واداشته است که در مذاکره با طالبان، از خود پيش⁮دستي نشان بدهد تا بتواند از نفوذ کشورهاي رقيب خود در افغانستان، جلوگيري کند.

شريفي مي⁮افزايد: "حلقات تصميم⁮گيري در داخل پاکستان اين⁮طور فکر مي⁮کنند که بايد ما دست بالاتر را در صحبت با طالبان (داشته باشيم)؛ يعني اين مرحله⁮ي استفاده از سرمايه⁮ي استراتژيک ماست. تا در حقيقت از يک طرف مهار کرده باشيم نفوذ احتمالي کشورهاي ديگر منطقه⁮اي را در افغانستان، و يا اين که نگذاريم که کشورهاي ديگر از اين فرصت، استفاده⁮ي بيشتر کنند".

حامد کرزی، رییس جمهورافغانستان با شهزاده مشعل بن مجید بن عبدالعزیز، والی جده

هرچند پاکستان يکي از حاميان اصلي طالبان بوده و طالبان نيز به صورت مستقيم تمثيل⁮کننده⁮ي سياست⁮هاي سازمان استخباراتي پاکستان خوانده مي⁮شوند، اما به باور تحليلگران افغان، تصور پيروزي طالبان در افغانستان، ديگر براي پاکستان نيز يک امر غيرممکن است.

به گفته⁮ي شريفي، "اين را هم پاکستان دقيقا درک کرده، افغانستاني که کاملا در تسلط طالبان باشد، امکان⁮اش خيلي به دور است"؛ و "هرگونه عمق استراتژيک پاکستان در صورتي که جنگ داخلي در افغانستان از سر گرفته شود، به عمق استراتژيک نه بلکه به بحران استراتژيک پاکستان مبدل خواهد شد". زيرا، اقتصاد و ساختارهاي حکومتي و اداري اين کشور، تحمل چنين وضعيتي را ندارد.

با وجود اين، به باور شريفي نحوه⁮ي نگاه پاکستان به افغانستان به عنوان عمق استراتژيک تغيير خواهد کرد، ولي اصل مساله، هم⁮چنان پاي⁮برجاي خواهد ماند: "افغانستان همکار با پاکستان هميشه مطرح بوده، ولي نحوه⁮ي آن فرق خواهد کرد. ممکن بعضي کسان در داخل ارتش پاکستان به همان شکل کلاسيک⁮اش به اين معتقد باشند، ولي در بازي⁮اي که در منطقه روان است و بالاخره مساله⁮ي اجماع منطقه⁮اي زماني که مطرح مي⁮شود، من فکر مي⁮کنم که نحوه⁮ي برخورد با اين مساله يعني عمق استراتژيک فرق خواهد کرد ولي در کل هدف اين خواهد بود تا از يک دولتي در افغانستان که خصومت جدي با پاکستان داشته باشد، جلوگيري شود".

هرچند با توجه به نفوذ عربستان سعودي و پاکستان بر طالبان، به اين دو کشور به عنوام عوامل کليدي منطقه⁮اي نگاه مي⁮شود، اما به باور تحليلگران، هرگاه ديگر کشورها و قدرت⁮هاي منطقه⁮اي به نفع پاکستان ناديده گرفته شوند، در درازمدت براي کشور مشکل⁮ساز مي⁮باشد.

عارف فرهمند، کابل

ویراستار: یاسر